Οι αναρχικοί της Ελλάδας σε κατηγορίες

Επηρεασμένος από το blog "Φάε έναν μαλάκα" είπα να γράψω ένα κείμενο για τους αναρχικούς της Ελλάδας χωρισμένους σε κατηγορίες. Όσοι βλέπουν τον εαυτό τους σε κάποια από αυτές τις κατηγορίες και δεν τους αρέσουν αυτά που γράφω μην παρεξηγηθούν, του χαβαλέ είναι το κείμενο.

Οι κατηγορίες των αναρχικών της Ελλάδας λοιπόν:

Οι αναρχοπατέρες

Ο αναρχοπατέρας είναι ένας τύπος γύρω στα 40 με 50. Η πρώτη του επαφή με την πολιτική έγινε είτε στην κατάληψη του Πολυτεχνείου το 1973 είτε στις διαδηλώσεις μετά την δολοφονία του Καλτεζά το 1985. Κουβαλάει πολύ εμπειρία πάνω του (μα πολύ εμπειρία) και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να του βγαίνει μια ηγεμονία άλλο πράγμα. Δεν μπορεί να το πει ανοιχτά αλλά θεωρεί πως όλοι οι τριγύρω του είναι κατώτεροι πολιτικά από αυτόν και πως τα κριτήρια τους δεν λένε μια μπροστά στα δικά του. Ίσως να έχει και δίκιο αλλά το γεγονός ότι δεν είναι διατεθειμένος να συζητήσει κάτι άλλο πέρα από αυτό που λέει ο ίδιος δημιουργεί πρόβλημα. Ο λόγος του κουβαλάει τεράστια σιγουριά (και είναι λογικό γιατί ο τύπος είναι μια ζωή στο κουρμπέτι) αλλά υποβόσκει και μία υπεροψία που σπάει αρχίδια. Το μόνο που λείπει από τον λόγο του είναι η φράση: "Αφήστε το πάνω μου γιατί τα ξέρω καλύτερα" αλλά δεν την λέει γιατί εκτός από αυτούς που ψαρώνουν έτσι κι αλλιώς μαζί του, υπάρχουν και αυτοί που δεν τον παλεύουν καθόλου και είναι έτοιμοι να τον κράξουν. Η πιο ιστορική φράση που έχει ακουστεί και εκφράζει τον αναρχοπατέρα (αν και δεν το παραδέχεται) είναι: "Θα σας αυτοοργανώσω εγω, θέλετε δεν θέλετε"!

Οι πρώην αριστεροί

Ξεκίνησε την δράση του στην αριστερά αλλά κάποια στιγμή σταμάτησε να την παλεύει μαζί της, αποχώρησε και τελικά κατέληξε εκεί που άνηκε πάντα. Στον αναρχικό χώρο. Συνήθως έχει 100% κατασταλαγμένη, πολιτική άποψη αφού λόγω του περάσματός του και από άλλο πολιτικό χώρο ξέρει απόλυτα γιατί κατέληξε τελικά στην αναρχία. Η εμπειρία του είναι πολυδιάστατη και τα προτάγματα της αναρχίας τα νιώθει όμως έχει ένα μικρό αρνητικό. Το παρελθόν του τον κάνει λιιιιγο περισσότερο μαρξιστή απ' ότι πρέπει.

Οι αναρχοαριστεροι

Σε αντίθεση με τον πρώην αριστερό αναρχικό, ο αναρχοαριστερός είναι αυτός που θα ακολουθήσει την αντίθετη διαδρομή. Είναι γύρω στα 20κάτι και βρίσκεται στον αναρχικό χώρο σχεδόν κατά λάθος ή ίσως γιατί δεν γουστάρει τις εκλογές. Είναι θέμα χρόνου να κοιτάξει προς τα αριστερά και είναι επίσης θέμα χρόνου να καταλήξει σε κάποια λενινιστική οργάνωση. Για την ώρα ζηλεύει τις δομές της αριστεράς και οραματίζεται έναν αναρχικό χώρο με αυτές τις δομές αγνοώντας πως αν γίνει αυτό δεν θα μιλάμε πλέον για αναρχικό χώρο αλλά για αριστερό. Δεν μπορεί να καταλάβει πως οι διαφορές αναρχικών και αριστερών δεν είναι προσωπικές αλλά πολιτικές και γι΄αυτό τον λόγο αναπαράγει διαρκώς απόψεις του στυλ: "Πρέπει να αφήσουμε στην άκρη τις διαφορές μας και να γαμήσουμε όλοι μαζί τον καπιταλισμό". Δεν έχει καταλάβει πως ο κοινός αντικαπιταλισμός δύο χώρων δεν συνιστά καν ένα μίνιμουμ πολιτικής συμφωνίας. Όταν το καταλάβει θα την κάνει προς καμιά ΑΝΤΑΡΣΥΑ ή καναν ΣΥΡΙΖΑ ή (ακόμα χειρότερα) προς το (φτου, φτου, φτου) ΚΚΕ...

Οι θερμόαιμοι

Συνήθως πλησιάζει προς τα 30. Άντε να τα έχει περάσει και λίγο. Κουβαλάει πολύ οργή μέσα του και φροντίζει να το κάνει κατανοητό με κάθε ευκαιρία. Δεν ανήκει στην κατηγορία των μπάχαλων (βλέπε παρακάτω) αν και όταν ήταν πιο μικρός εκεί άνηκε. Έχει πολλά σωστά πράγματα στο μυαλό του, συνήθως είναι συντροφάρα και η άποψη του πάντα μετράει γιατί συν τοις άλλοις κουβαλάει και μια κάποια εμπειρία. Μένει στα Εξάρχεια τα τελευταία χρόνια και τα σύνορά τους τα περνάει μόνο για τις πορείες. "Έχει μεγαλώσει και έχει ηρεμήσει" και δικαιολογεί του μπάχαλους γιατί "όλοι περάσαμε από αυτή την φάση". Το αίμα του όμως βράζει ακόμα και στην πραγματικότητα ψοφάει για συγκρούσεις. Στις πορείες θέλει να τα κάνει όλα πουτάνα τριγύρω του αλλά ξέρει πως δεν πρέπει και κρατιέται. Όταν όμως γίνεται πέσιμο από τους μπάτσους λέει από μέσα του "εδώ είμαστε" και υπερασπίζεται το μπλοκ του με όλο του το είναι.

Οι μπάχαλοι

Ηλικιακά κυμαίνονται ανάμεσα στα 16 και τα 25. Αναρχία μεταξύ άλλων σημαίνει συμμετοχή και αυτό είναι κάτι που αγνοούν αλλά τι να κάνουμε που στον αναρχικό χώρο δεν υπάρχουν (και σωστά) ούτε μέλη, ούτε καταστατικά; Θα τους βρεις είτε να αράζουν κάπου στα Εξάρχεια πίνοντας μπύρες είτε σε κανένα punk live να κάνουνε μπόνγκο. Στις πορείες κατεβαίνουν με λογική πύρκαυλου που είναι έτοιμος να ισοπεδώσει κάθε τι που συμβολίζει καπιταλισμό ενώ με τις "κουφάλες τους μικροαστούς" δεν τα πάνε καθόλου, μα καθόλου καλά και θέλουν να τους κρεμάσουν μαζί με τους μεταλάδες που ακούνε απολίτικ μουσική και πάνε σε μη DIY συναυλίες, τους άλλους αναρχικους που χάνουν ανούσια τον χρόνο τους σε συνελεύσεις αντί να πετάνε μπουκάλια, τους κάγκουρες που αντί να την βγάζουν με μπύρα από το περίπτερο πάνε σε μαγαζιά, τους νοικοκυραίους που ξυπνάνε κάθε πρωί και πάνε στην δουλειά τους χωρίς να ντρέπονται που υπηρετούν τα αφεντικά, τους φασίστες επειδή είναι φασίστες, τους μπάτσους επειδή είναι γουρούνια-δολοφόνοι, τους αριστερούς επειδή είναι ψευτοκουλτουριάδηκες και γενικά όλο τον κόσμο. Είναι τα πνευματικά παιδιά του Νετσάγιεφ αλλά οι ίδιοι δεν έχουν ακούσει καν το όνομά του. Φάση είναι όλο αυτό βέβαια και θα τους περάσει. Το πιθανότερο είναι πως είτε θα γίνουν και οι ίδιοι σαν τους μικροαστους που κράζουν τώρα και όταν θα φτάσουν τα 30κατι θα σου σπάνε τα αρχίδια πως "και εγώ αναρχικός ήμουν κάποτε" ή θα εξελιχθούν σαν τους "θερμόαιμους" (βλέπε πιο πάνω).

Οι lifestyle

Ίσως η πιο απάλευτη κατηγορία από όλες, οι lifestyle αναρχικοί συνήθως συνδυάζουν τον ιδεολογικό τους προσδιορισμό με άλλον έναν π.χ. αναρχοχίπηδες. Θεωρούν τον Άσιμο τον "απόλυτο αναρχικό που πέρασε στην ιστορία της ανθρωπότητας" ενώ ακόμα ακούνε Μουζουράκη, Μπαλάφα, Γραμμένο και στο τσακίρ κέφι Αγγελάκα, Θανάση και Ωχρά Σπειροχαίτη. Όπου παίζει συναυλία αλληλεγγύης στον... (δεν έχει σημασία, αρκεί να είναι "αλληλεγγύης") με Πουλικάκο και Μάτζικ Ντε Σπελ (κλασσικά) θα τους βρεις πρώτες μούρες, στο facebook έχουν 1.000.000 φίλους και άλλες τόσες φωτογραφίες τους, οι περισσότερες σε "επαναστατικές" στιγμές και συνήθως θα τους συναντήσεις σε κάποιο αυτοοργανωμένο πάρκο να τραγουδάνε με κιθάρες και να ανοίγουν φιλοσοφικές συζητήσεις του κώλου. Τους αρέσει να βρίζουν τους μπάτσους αλλά όταν τους πεις πως το πρόβλημα με τους μπάτσους είναι ταξικό θα σε κοιτάξουν με ανοιχτό το στόμα και θα ανατρέξουν στα τραγούδια του Άσιμου να δουν τι σημαίνει αυτή η λέξη.

Οι έμπειροι

Ο "έμπειρος" αναρχικός θα μπορούσε να ανήκει στην κατηγορία των αναρχοπατέρων (βλέπε 1η κατηγορία) διότι πάνω κάτω έχει την ίδια ηλικία με αυτούς. Προς τιμήν του δεν ανήκει σε αυτήν και η εμπειρία του δεν δίνει ούτε ένα στοιχείο πρωτοπορίας και ηγεμονισμού στον χαρακτήρα του. Είναι αφοσιωμένος στον αγώνα εδώ και πολλά χρόνιά ενώ ο συνδυασμός εμπειρίας και έλλειψης υπεροψίας εμπνέει τους νεότερους και αυτό αναγκαστικά τον καθιστά ηγέτη. Ο ίδιος κάνει αυτό που πρέπει δηλαδή προσπαθεί να σπάσει αυτή την νοοτροπία και αντιμετωπίζει ακόμα και τους πολύ νεότερους από αυτόν σαν ίσο προς ίσο. Κρατάει κριτική στάση απέναντι στον χώρο ενώ οι πολιτικές "σφαλιάρες" που έχει φάει στα τόσα χρόνια που βρίσκεται στα στέκια, τις καταλήψεις και τις συλλογικότητες είναι πάρα πολλές. Δεν σταματάει να προσπαθεί ωστόσο, παίρνει πολύ σοβαρά την υπόθεση της αναρχίας και όσο αντέχει θα δίνει όλο του το είναι στον αγώνα.

Οι Μπακούνηδες

Ο... "Μπακούνης" έχει διαβάσει πιο πολλά βιβλία και από τον πρωταγωνιστή του V for Vendetta, έχει μελετήσει οτιδήποτε έχει να κάνει με την αναρχική θεώρηση (μα οτιδήποτε όμως) και μπορεί να κάνει αντίλογο στα πάντα με μια ρήση του Μπακούνιν και του Κροπότκιν. Τον πάμε γιατί είναι κινητή εγκυκλοπαίδεια και μιλώντας του μπορείς να λύσεις πολλές απορίες αλλά όταν μιλάει πρέπει να συγκεντρωθείς απόλυτα για να καταλάβεις τι διάολο θέλει να πει με τόσο πολύπλοκη γλώσσα που χρησιμοποιεί. Όταν παίρνει τον λόγο σε συνέλευση, αν δεν υπάρχει συντονιστής είναι ικανός να τελειώσει και μετά από κάνα δίωρο αφού ξεκινάει να μιλάει για την οικονομική κρίση και καταλήγει να αναλύει τα παιδικά χρόνια του Μαλατέστα. Τον συμπαθούμε πάντως και ας μας ζαλίζει ώρες ώρες με το ακατάπαυστο μπλα μπλα του.

Οι "Δεκεμβρηστές"

Πάντα είχε μια συμπάθεια προς τον αναρχικό χώρο αλλά δεν είχε πολυασχοληθεί. Η εξέγερση του Δεκέμβρη όμως τον έμπασε για τα καλά στον χώρο. Η κατηγορία των "Δεκεμβρηστών" είναι σχετικά καινούρια ωστόσο σε αυτήν ανήκουν μπόλικα άτομα. Ακόμα και αν η ΚΚΕτζιδικη πιπίλα πως "και τι ήταν ο Δεκέμβρης δηλαδή; Που είναι όλοι αυτοί που είχαν βγει τότε έξω;" καλά κρατεί, πολύς κόσμος που βγήκε τον Δεκέμβρη στον δρόμο παραμένει εκεί και ας μην τον βλέπει το ΚΚΕ. Πως να τον δει άλλωστε αφού οι περισσότεροι έγιναν αναρχικοί; Οι "Δεκεμβρηστές" είναι ανάμεσα στα 18 και τα 25, αυτός ο παράξενος μήνας πραγματικά άλλαξε τον τρόπο που βλέπουν τα πράγματα και το γεγονός ότι πολιτικοποιήθηκαν ουσιαστικά μέσα από (και μέσα σε) εξεγερσιακές συνθήκες τους προσδίδει συλλογική συνείδηση, συλλογική ηθική και η παρουσία τους στον χώρο τα τελευταία δύο χρόνια έχει αλλάξει αισθητά τα χαρακτηριστικά του.

11η Σεπτεμβρίου. Μια μεγάλη ιδεολογική νίκη του καπιταλισμού...

Έχει ήδη μπει η 11η Σεπτεμβρίου όταν ξεκινάω να γράφω αυτό το κείμενο. Εδώ και δυο-τρεις μήνες είχα στο μυαλό μου την 11η Σεπτεμβρίου σαν την ημερομηνία της ΔΕΘ. Και ήταν τόσο μεγάλη η επιθυμία μου να βρεθώ στην Θεσσαλονίκη για τις κινητοποιήσεις που είχα ξεχάσει πως η ημερομηνία αυτή συμπέφτει με την επετειο της επίθεσης στους δίδυμους πύργους. Δεδομένου πως δεν θα πάω στην ΔΕΘ λοιπόν το ρίχνω στο γράψιμο για να... ξεχαστώ. Και με αφορμή το συμπλήρωμα εννιά χρόνων από εκείνη την ιστορική (και τραγική) μέρα ας πούμε μερικά πραγματάκια...

Εννιά χρόνια μετά λοιπόν κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα τι ακριβώς έγινε τότε. Υπάρχει όμως η "επίσημη" και η "συνωμοσιολογική" ερμηνεία για το περιστατικό. Η "επίσημη" λέει πως το πέσιμο στους δίδυμους πύργους έγινε από τον Μπιν Λάντεν και την παρέα του. Η "συνωμοσιολογική" ότι το οργάνωσε η ίδια η κυβέρνηση των ΗΠΑ για δικά της συμφέροντα, ένα εκ των οποίων ήταν να "νομιμοποιήσει" στις συνειδήσεις του κόσμου τον πόλεμο της με το Ιράκ. Τεκμηριωμένη άποψη στην πραγματικότητα δεν μπορεί να έχει κανένας. Ο καθένας απλά διαλέγει την ερμηνεία που του αρέσει και την υιοθετεί. Το μόνο σίγουρο είναι ένα. Η "συνωμοσιολογική" ερμηνεία πουλάει πολύ περισσότερο.

Αν γίνει ένα πρόχειρο γκάλοπ, αν ρωτηθουν δέκα τυχαίοι άνθρωποι στον δρόμο ποια από τις δυο ερμηνείες διαλέγουν, οι εννιά θα απαντήσουν πως κατά την άποψή τους, η ίδια η κυβέρνηση των ΗΠΑ οργάνωσε την επίθεση στους πύργους. Στο μυαλό των περισσότερων είναι η πιο λογική ερμηνεία. Οι θεωρίες συνωμοσίας περί αυτού άλλωστε έχουν πρωοθηθεί τόσο πολύ που είναι λογικό να έχει επικρατήσει αυτή η άποψη. Στα δικά μου μάτια, αυτό είναι στην πραγματικότητα μια τεράστια, παγκόσμια, ιδεολογική νίκη του καπιταλισμού.

Ξεκαθαρίζω για ακόμα μία φορά πως έγω δεν παίρνω θέση για το ζήτημα γιατί θεωρώ πως τεκμηριωμένη άποψη δεν μπορεί να υπάρξει. Επίσης ξεκαθαρίζω πως κατά την άποψή μου, ανεξάρτητα από την προηγούμενη πρόταση, η κυβέρνηση των ΗΠΑ ευνοήθηκε από την επίθεση στους δίδυμους πύργους όπως άλλωστε θα ευνοούταν και κάθε εξουσιαστικό σύστημα που με αφορμή ένα τέτοιο περιστατικό εντίνει τις εξουσιαστικές του λογικές. Απογοητεύομαι όμως όταν τόσος κόσμος θεωρεί παράλογο, ένα τέτοιο χτύπημα να είναι κομμάτι ενός αγώνα που δεν έχει γνώμωνα το κέρδος.

Δεν είμαι με την Αλ Κάιντα. Ο αγώνας της με αφήνει παγερά αδιάφορο γιατί δεν είναι ένας επαναστατικός αγώνας. Είναι θρησκευτικός άρα και βαθιά εξουσιαστικός. Δεν υπάρχει καμία προοπτική κοινωνικής απελευθέρωσης μέσα από την Αλ Κάιντα και ο αντιαμερικανισμός της δεν μου λέει τιποτα από μόνος του. Αντίστοιχα δεν υπάρχει τίποτα το επαναστατικό σε κτυπήματα όπως αυτό στους δίδυμους πύργους. Πρέπει να αναγνωρίσω όμως πως οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα έχουν κάποια ιδανικά. Μπορεί εγω όχι απλά να διαφωνώ με αυτα αλλά να τα εχθρεύομαι κι όλας αλλα παραδέχομαι την ύπαρξη τους. Και παραδέχομαι ότι ο αγώνας τους έχει να κάνει με τα "πιστεύω" τους και όχι με κάποιο είδος κέρδους.

Αυτό είναι που με τρελαίνει στο ότι τόσος κόσμος έχει δεχθεί με τόση μεγάλη ευκολία πως η κυβέρνηση των ΗΠΑ έστησε την επίθεση. Με τρελαίνει το ότι φαντάζει "λογικό" κάποιος να σκοτώνει τόσο κόσμο για το κέρδος αλλά "παράλογο" να το κάνει για τα ιδανικά του. Μπορεί να ακουγεται σαν "συνομωσιολογία της συνομωσιολογίας" αλλά νομίζω πως, ανεξαρτητα από το ποιος έκανε το χτύπημα, ο καπιταλισμός το χρησιμοποίησε προκειμένου να κάνει (ακόμα πιο) αποδεκτό το κυριότερο πρόταγμά του: "Για το προσωπικό κέρδος τα παντα επιτρέπονται, τα πάντα είναι λογικά".

Ο καπιταλισμός ψιθυρίζει στο αυτί του κόσμου: "ΣΕΝΑΡΙΟ 1: Το έκανε ο Μπους. ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Απόλυτα λογικό. Άλλωστε είχε κέρδος. ΣΕΝΑΡΙΟ 2: Το έκανε ο Μπιν Λάντεν. ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Για κανέναν λόγο; Υπάρχει περίπτωση κάποιος να σκοτώσει και να σκοτωθεί μόνο και μόνο για ένα ιδανικό; Δεν γίνονται αυτά τα πράγματα".

Δεν ξερω αν όντως ο καπιταλισμός εκμεταλλεύτηκε το γεγονός για να κάνει πλήση εγκεφάλου. Μπορεί να είμαι και εγω ενας συνωμοσιολόγος. Μικρή σημασία έχει αυτό όμως καθώς το ότι η λογική της παραπάνω παραγράφου για τους πύργους εχει υιοθετηθεί από την συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνιας είναι γεγονός. Είτε ήταν σχεδιασμένο είτε όχι, η ουσία παραμένει. Η 11η Σεπτεμβρίου, σε βάθος χρόνου, έκανε τεράστιο καλό στον καπιταλισμό. Γιατί ήταν η αιτία να πετύχει μια μεγάλη ιδεολογική νίκη.

Όταν οι "12 Πίθηκοι" μπήκαν στο "Μatrix"

Το 1995 ο Τέρι Γκίλιαμ παρουσίασε την (κατά την αποψάρα μου πάντα) καλύτερη ταινία επιστημονικής φαντασίας όλων των εποχών, το "12 Πίθηκοι" (ένα κλικ καλύτερο από την "Οδύσσεια του διαστήματος" του τιτανομεγιστοτεράστιου Στάνλεϊ Κιούμπρικ). Χωρίς ιδιαίτερα μεγάλο μπάτζετ, χωρίς εφέ και εντυπωσιασμούς αλλά με ένα mindfuck σενάριο που αποτυπωνόταν τέλεια μέσα από τον φακό του Γκίλιαμ και με μια άρρωστη ατμόσφαιρα να το υποστηρίζει, το "12 Πίθηκοι" ήταν ούτε λίγο ούτε πολύ ένα αριστούργημα.

Τέσσερα χρόνια αργότερα οι αδερφοί Ουατσόφκι παρουσίασαν μια ταινία αν μη τι άλλο πρωτοποριακή αλλά για κανέναν λόγο αριστουργηματική. Το "Matrix" ήταν μια πάρα πολύ καλή ταινία αλλά αυτό που την έκανε τέτοια ήταν τα εφέ της. Ναι, είχε ένα πρωτότυπο σενάριο. Ναι, είχε μια τίμια και με μεράκι προσέγγιση από τους Ουατσόφκσι. Ναι, ήταν μια πολύ καλή ταινία. Το μεγάλο όπλο της όμως ήταν τα εφέ και ο εντυπωσιασμός που προκαλούσαν οι σκηνές της. Αν δεν υπήρχαν αυτά, ο μύθος του Matrix δεν θα ήταν τόσο μεγάλος. Όσο σεβασμό και αν έχω στο Matrix γιατί ξεχωρίζει από τις πατάτες ανάλογου ύφους που βγαίνουν κατά σωρηδόν πρέπει να παραδεχτούμε πως αν η παράγωγη του Matrix ήταν ανάλογη με αυτή των "12 Πίθηκων" μάλλον θα είχε ξεχαστεί γρήγορα.

Πήγα και είδα το "Inception" μόλις στην πρώτη μέρα της προβολής του. Περίμενα πως και πως τον ερχομό του στην Ελλάδα κυρίως λόγω Κρίστοφερ Νόλαν. Ο σκηνοθέτης που δεν έχει γυρίσει ούτε μια μέτρια ταινία μέχρι στιγμής και που έχει χαρακτηριστεί σαν ο "Στάνλεϊ Κιούμπρικ της γενιάς του". Δεν είναι! Και δεν είναι επειδή, όπως είχα παρατηρήσει και σε προηγούμενες ταινίες του, του λείπει ένα συστατικό ώστε αντί να γυρίζει πολύ καλές ταινίες να γυρίζει αριστουργήματα. Είναι λίγο παραπάνω εμπορικός απ' ότι πρέπει. Το "Inception" θα μπορούσε να είναι το νέο "12 Πίθηκοι" με πολύ μεγάλη ευκολία. Το "κοιτάει στα μάτια" και "φλερτάρει" έντονα μαζί του. Το πρόβλημα είναι ότι παράλληλα γυρνάει και κλείνει το μάτι στο Matrix. Δεν μπορεί δηλαδή να κατασταλάξει στο τι ακριβώς θέλει.

Για να μην παρεξηγηθώ, δεν λέω ότι ο Νόλαν αντέγραψε αυτές τις δυο ταινίες. Αναφέρομαι στο κλίμα του Inception, στην ατμόσφαιρά του, στον χαρακτήρα του. Ο Νόλαν μοιάζει να θέλει να δημιουργήσει μια εγκεφαλική ταινία που θα σου γαμήσει το μυαλό μέχρι εκεί που δεν πάει. Δεν μπορεί να αντισταθεί όμως στις εμπορικές σειρήνες του hollywood και προσθέτει περισσότερες mainstream πινελιές απ' ότι πρέπει. Τόσες που δεν εκφράζουν το κοινό το οποίο έχει κερδίσει και στο οποίο απευθύνεται ο Νόλαν.

Το Inception είναι μια ταινία που τρυπάει τον εγκέφαλό σου και μένει εκεί. Το γεγονός ότι βγαίνεις από την αίθουσα και ακόμα νιώθεις πως δεν έχεις ξεπεράσει την ταινία απόλυτα, το γεγονός ότι νιώθεις την ανάγκη να την ξαναδείς άλλη μια φορά, απαλλαγμένος από την αγωνία της πρώτης προβολής ώστε να παρατηρήσεις τις λεπτομέρειές της, να απολαύσεις την ατμόσφαιρά της και να μελετήσεις πιο προσεκτικά το μαεστρικό και τέρμα συμβολικό φινάλε της, είναι η απόδειξη πως το Inception αν μη τι άλλο είναι μια εξαιρετική ταινία. Ένα εγκεφαλικό και κλειστοφοβικό έργο που πραγματεύεται την πολυδιάστατη αντίληψη της πραγματικότητας. Δεν μπορεί ωστόσο να προσεγγίζεται με όρους blockbuster. Ή αν το κάνει σε μερικά σημεία (γιατί για να είμαστε δίκαιοι μερικά εφέ ενισχύουν την ατμόσφαιρα της ταινίας) πρέπει να ξέρει που να το σταματάει. Ο Νόλαν το τραβάει πιο πολύ απ' ότι πρέπει με το "εντυπωσιακό" κομμάτι της ταινίας και κάποια σημεία της μοιάζουν άνισα σε σχέση με την γενικότερη εικόνα της και τελικά κουράζουν. Και πάνω απ' όλα δεν εκφράζουν ένα κοινό που δεν θέλει να εντυπωσιαστεί.

Ο Κρίστοφερ Νόλαν δεν είναι ο νέος Στάνλεϊ Κιούμπρικ για αυτό ακριβώς τον λόγο. Σκέφτομαι πόσο μεγαλύτερη ταινία θα μπορούσε να είναι το Inception στα χέρια του Κιούμπρικ και το καταλαβαίνω. Όταν ο Νόλαν γραψει στα αρχίδια του το Hollywood, τα ευρύτερα κοινά και τις mainstream σκηνές, με βάση τα σενάρια που γράφει και τις ατμόσφαιρες που έχει την ικανότητα να δημιουργεί, απλά θα απογειωθεί σαν δημιουργός. Όταν όμως ενώ θέλει να γυρίσει μια ταινία τύπου "12 Πίθηκοι" δεν μπορεί να αντισταθεί και εν τέλει γλυκοκοιτάει λίγο και το "Matrix", θα μας κάνει μεν να τον παραδεχόμαστε αλλά θα μας αφήνει με το αχ...

Οι 20 "ιεροί" μου δίσκοι...

Αυτό που λέει ο τίτλος. Είκοσι δίσκοι που έχω αγαπήσει στα χρόνια που ακούω μουσική με αντίστροφη σειρά προτίμησης. Η λίστα είναι καθαρά υποκειμενική όπως και τα πάντα άλλωστε στην τέχνη οπότε οι οποιεσδήποτε ενστάσεις δεν έχουν νόημα. Άλλωστε και εγώ ο ίδιος νιώθω πως αδίκησα πολλά πράγματα που άφησα έξω από την 20αδα αλλά κλάιν, είναι απλά μια λίστα για να περνάει η ώρα, δεν θα παρεξηγηθεί και κανείς. Αποφάσισα επίσης να βάλω 20 δίσκους από 20 διαφορετικά συγκροτήματα/καλλιτέχνες.

20. Διονύσης Σαββόπουλος-Δέκα χρόνια κομμάτια (1975)
Δύο χρόνια μετά την πτώση της χούντας, ο Διονύσης Σαββόπουλος συγκεντρώνει όλα τα τραγούδια του που είχαν λογοκριθεί κατά την περίοδο του δικτατορικού καθεστώτος και τα περιλαμβάνει σε αυτό το δίσκο. Το αποτέλεσμα είναι ένας από τους καλύτερους ελληνικούς δίσκους, με στίχους άκρως πολιτικοποιημένους. Από το "Ζεϊμπέκικο (με αεροπλάνα και βαπόρια)" μέχρι την "Συγκέντρωση της ΕΦΕΕ" και από την "Θανάσιμη μοναξιά του Αλέξη Ασλάνη" μέχρι την "Παράγκα", ο Σαββόπουλος υπογράφει έναν καταπληκτικό δίσκο που ακόμα και 35 χρόνια μετά ακούγεται, δυστυχώς, τόσο, μα τόσο επίκαιρος.

19. Γιάννης Αγγελάκας και οι επισκέπτες-Από 'δώ και πάνω (2005)
Μέχρι εκείνο τον δίσκο, ο Γιάννης Αγγελάκας ήταν αυτός που κάποτε τραγουδούσε στις Τρύπες. Το "Από εδώ και πάνω" όμως, το απόλυτο αριστούργημά του, μας κάνει να τον δούμε σαν τον Γιάννη Αγγελάκα σκέτο. Με μια τρελή ορχήστρα, τους Επισκέπτες, να τον συνοδεύει, την φωνή του να μοιάζει πιο ώριμη από ποτέ και τον ίδιο πότε να τα χώνει στους παπάδες φωνάζοντας "φύγε από μπροστά μου, μου κρύβεις τον θεό", πότε να ειρωνεύεται την τύχη του τονίζοντας "καλά που έγινα σπουδαίος και τρανός" και πότε να φωνάζει σε όλο τον κόσμο "σιγά μην κλάψω, σιγά μην φοβηθώ", ο Αγγελάκας μας χαρίζει έναν δίσκο που μπαίνει βαθιά στην καρδιά μας και μένει εκεί.

18. Τhe Cure-Pornography (1983)
Ο σκοτεινότερος από τους σκοτεινότερούς τους δίσκους, το άλμπουμ που τους έκανε αδιαφιλονίκητους βασιλιάδες του Dark Wave. Οι Cure είχαν ήδη ξεφύγει από τα πανκ μονοπάτια των πρώτων τους βημάτων αλλά με αυτό τον δίσκο βυθίζουν την μουσική τους στο απόλυτο σκότος. Με μελωδίες σκοτεινές αλλά και αριστουργηματικές, στίχους απαισιόδοξους και συναισθηματικά μηδενιστικούς, οι Βρετανοί καθορίζουν ουσιαστικά τι σημαίνει gothic με έναν δίσκο-ποίημα.

17. Rage against the machine-Rage against the machine (1992)
Tο 1992, τέσσερα τυπάκια από το Los Angeles με το όνομα Rage against the machine κάνουν την εμφάνισή τους στο παγκόσμιο μουσικό στερέωμα με έναν δίσκο που φωνάζει από μακριά πως δεν θα περάσει απαρατήρητος. Αν το 1977 οι Sex Pistols προκαλούσαν σοκ με τους πολιτικοποιημένους στίχους τους, οι RATM το έκαναν επί εκατό. Με έναν ήχο που πολύ απλοϊκά μπορεί να χαρακτηριστεί Rap Metal και με στίχους ασύλληπτα επιθετικούς απέναντι σε αυτό που λέγεται "σύστημα", οι RATM υψώνουν ένα τεράστιο κωλοδάχτυλο στην εξουσία και 18 χρόνια αργότερα συνεχίζουν να πωρώνουν κόσμο και κοσμάκη με αυτόν τον δίσκο.

16. Pearl Jam-Vs (1993)
Mε το "Ten" έκαναν το μεγάλο μπαμ. Με το "VS" όμως απέδειξαν πως ήρθαν για να μείνουν. Οι Pearl Jam, με την δεύτερη δουλειά τους εδραιώνονται σαν μια από τις μεγαλύτερες μπάντες του grunge που τότε μεσουρανούσε. Με έναν θεϊκό δίσκο από τον οποίο ψάχνεις να βρεις κομμάτι που να είναι έστω μέτριο και απλά δεν βρίσκεις, οι Pearl Jam φέρνουν το hard rock στα 90's, υπογράφοντας παράλληλα μια από τις πιο δυνατές στιγμές της εν λόγω δεκαετίας.

15. Soundgarden-Down on the upside (1996)
Για πολλούς το απόλυτο Soundgarden άλμπουμ είναι το Badmotorfinger. Για μένα το Down on the upside είναι ένα κλικ καλύτερο. Το κύκνειο άσμα μιας από τις καλύτερες μπάντες των '90s με τον Κορνέλ να βρίσκεται στην πιο δημιουργική φάση της καριέρας του (πριν το κάψει τελείως). Οι τύποι κάνουν μαθήματα για το πως θα ακούγονταν οι Led Zeppelin αν υπήρχαν το 1996, μας πετάνε από την μία κομματάρα στην άλλη πάντα με ποικιλία στο στυλ τραγουδιών και εμείς τοποθετούμε την αλμπουμάρα αυτή στα καλύτερα που έχουμε ακούσει.

14. Ξύλινα Σπαθιά-Mια ματιά σαν βροχή (1997)
Εντάξει, μεγαλώσαμε με "Λιωμένο παγωτό", "Βασιλιά της σκόνης" και άλλα χιτάκια των Σπαθιών αλλά ο δίσκος που στην δικιά μου λογική κάνει μεγάλη μπάντα τα Ξύλινα Σπαθιά είναι το "Μια ματιά σαν βροχή". Η παρέα του Παυλίδη παρατάει τους κλασσικούς ήχους του ελληνικού ροκ των '90s, που είχε υπηρετήσει πιστά, γίνεται πιο σκοτεινή, πειραματίζεται με electro στοιχεία και τελικά βγάζει έναν από τους καλύτερους δίσκους του ελληνικού ροκ.

13. Μetallica-Load (1996)
Οι πιο σκληροπυρηνικοί αν ήταν να διαλέξουν κάτι από Metallica θα διάλεγαν μάλλον το "Muster of puppets". Οι πιο χαλαροί το "Βlack Album". Μια μικρή μειοψηφία θα διάλεγε την δυάδα "Load-Reload". Ανήκω σε αυτή την μικρή μειοψηφία και επειδή πρέπει να διαλέξω μόνο ένα διαλέγω το "Load". Η εμπορική στροφή των Metallica για κάποιους, ο δίσκος που τους ανεβάζει επίπεδο και τους κάνει πιο ώριμους από ποτέ για εμένα. Σαφώς επηρεασμένοι από την grunge/alternative μανία της συγκεκριμένης δεκαετίας, οι Metallica προσαρμόζονται στα μουσικά δεδομένα της εποχής και πάνε την "φάση" ένα βήμα παραπέρα προσθέτοντας της metal στοιχεία. Το αποτέλεσμα με μια λέξη είναι: ΓΑΜΑΤΟ!

12. Alice in chains-Dirt (1992)
Οι Alice in chains είναι μεγάλη μπάντα. Το 1/2 του μεγαλείου τους το οφείλουν στον δίσκο αυτό. Το ντεμπούτο των πιο "σκληρών" της παρέας του Σιάτλ είναι ένας δίσκος που πατάει κάτω ολόκληρες δισκογραφίες. Ο Layne δείχνει γιατί θεωρείται ένας από τους καλύτερους ερμηνευτές του χώρου, οι κιθάρες λιώνουν σίδερα και το "Dirt" παίρνει μια θέση στο πάνθεον των πιο αγαπημένων άλμπουμ μας και παράλληλα γίνεται ένας δίσκος που δεν μπορεί να λείπει από καμία δισκοθήκη που σέβεται τον εαυτό της.

11. Nirvana-In Utero (1993)
Ναι, το "Nevermind" είναι το πιο ιστορικό τους άλμπουμ. Το "Ιn Utero" όμως είναι το καλύτερό τους. Ο δίσκος που αποδεικνύει πως αν οι Nirvana υπήρχαν ακόμα θα έπαιζαν σε άλλα επίπεδα. Οι συνθέσεις είναι κολασμένες, οι στίχοι του Κομπέιν είναι τόσο αρρωστημένοι όσο έχει αρχίσει να γίνεται και η χροιά της φωνής του, ίσως αν ακούσει κανείς προσεκτικά αυτό τον δίσκο να καταλάβει γιατί η ψυχική του κατάσταση ήταν τέτοια ώστε να αυτοκτονήσει λίγο αργότερα. Το "In Utero" είναι ο λόγος που σήμερα είμαστε φανμπόηδες με τους Nirvana και δεν τους θεωρούμε απλά μια ωραία μπάντα.

10. Tρύπες-Κεφάλι γεμάτο χρυσάφι (1996)
Οι Τρύπες ήταν μεγάλη μπάντα επειδή κατάφερναν από δίσκο σε δίσκο να διατηρούν το στυλ τους και παράλληλα να γίνονται όλο και πιο ώριμοι. Το "Κεφάλι γεμάτο χρυσάφι" είναι για μένα το ταβάνι αυτού του τεράστιου συγκροτήματος. Από κομματάρα σε κομματάρα δεν βρίσκεις ούτε μία κακή στιγμή σε όλο το άλμπουμ, ο Αγγελάκας βρίσκεται στα καλύτερά του, οι υπόλοιποι Τρύπες παικτικά μοιάζουν πιο δεμένοι από ποτέ, τι να λέμε, το "Κεφάλι γεμάτο χρυσάφι" αν είχε αγγλικούς στίχους θα γινόταν παγκόσμια επιτυχία εύκολα.

9. Prodigy-Fat of the land (1997)
Θες να κάνεις ένα γαμάτο πάρτι; Δεν χρειάζεσαι τίποτα άλλο εκτός από το "Fat of the land". Ο δίσκος αυτός δεν είναι απλά η καλύτερη στιγμή της ηλεκτρονικής χορευτικής σκηνής. ΕΙΝΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΗ η ηλεκτρονική χορευτική σκηνή. Από το πρώτο μέχρι το τελευταίο κομμάτι, οι Prodigy δεν σε αφήνουν να πάρεις ανάσα, σε πετάνε από την μια πώρωση στην άλλη και σε μουσκεύουν αλύπητα στον ιδρώτα. Εσύ απλά τους προσκυνάς...

8. Στέρεο Νόβα-Στέρεο Νόβα (1992)
Μερικά συναισθήματα είναι τόσο μαγικά που όσο καλά και αν τα περιγράψεις με λόγια, θα χάσουν την αξία τους. Τα συναισθήματα που προκαλεί το ντεμπούτο των Στέρεο Νόβα ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Οι ηλεκτρονικοί ρυθμοί τους, ήρεμοι και ταξιδιάρικοι αλλά παράλληλα τόσο "τσιτωτικοί". Ο Κ. Βήτα ουσιαστικά δεν ραπάρει αλλά απαγγέλει και οι στίχοι είναι τόσο υπόγεια πολιτικοί μέσα στην ποιητικότητά τους. "Από παιδί αναρωτιόμουν ποιός έχει την δύναμη. Αυτός που χτυπάει ή αυτός που πονάει;" αναρωτιέται κάποια στιγμή ο Βήτα για να κάνει σε ένα άλλο τραγούδι την διαπίστωση: "Πιο τρελός κόσμος δεν θα μπορούσε να υπάρξει, δες τους πλούσιους, τους μεσαίους, την εργατική τάξη..." Απλά κορυφή!

7. Μonster Magnet-Powertrip (1998)
Θυμάστε το "Φόβος και Παράνοια στο Λας Βέγκας"; Ε, όταν οι Monster Magnet ηχογραφούσαν το συγκεκριμένο άλμπουμ σε μια παρόμοια κατάσταση πρέπει να βρισκόντουσαν. Η kinky φωνή του Wyndorf δένει άψογα με τους ψυχεδελικούς στίχους και οι Μonster Magnet με τις μελωδίες τους δημιουργούν ένα από τα μεγαλύτερα stoner rock άλμπουμ που δημιουργήθηκαν. Είναι η εποχή που ο (ποζεράς αλλά αξιαγάπητος) Wyndorf κραυγάζει μαστουρωμένος "Ι' m never gonna work another day in my life, the Gods told me to relax..." και απενοχοποιεί τις τεμπελιές μας.

6. System of a down-Toxicity (2001)
Εννιά χρόνια μετά το μεγάλο μπαμ των RATM είναι η σειρά μιας άλλης μπάντας με παρόμοια αισθητική και στυλ αλλά πιο περίπλοκο ήχο να εκφράσει την οργή της για το σύστημα. Ο δεύτερος δίσκος των System of a down κάνει την μπάντα να ξεχωρίζει σαν την μύγα μες το γάλα από όλες τις σύγχρονές της. Με δυναμικές μελωδίες, πολυδιάστατα φωνητικά, μια δόση ευαισθησίας και πολύ, πολύ οργή, οι System of a down, φανερά επηρεασμένοι από τους Faith No More αλλά και την nu metal φάση της περιόδου, υπογράφουν το καλύτερο ίσως δίσκο της πρώτης δεκαετίας των '00s και πιθανότερα το peak της μουσικής τους καριέρας.

5. Marilyn Manson-Mechanical Animals (1998)
Δυσκολεύτηκα να αποφασίσω πιο άλμπουμ από την "αγία τριάδα" του Manson (Antichrist superstar, Mechanical animals, Holly Wood) θα βάλω στην λίστα. Αποφάσισα τελικά να βάλω το μεσαίο εκ των τριών δηλαδή το Mechanical Animals για τον πολύ απλό λόγο ότι είναι πιο πολυδιάστατο μουσικά. Η industrial μαυρίλα του Manson παραμένει εκει αλλά λίγο πιο διακριτικά, ο ίδιος ξεφεύγει στιχουργικά από την γνωστή του θεματολογία και γίνεται άλλες φορές πολιτικοποιημένος και άλλες φορές ευαίσθητος ενώ άλλες φορές ξαναβρίσκει τον εαυτό του και βυθίζεται στο σκοτάδι. Αντίστοιχα τα κομμάτια του γίνονται πότε ηλεκτρονικά, πότε καθαρόαιμες ροκιές, οι στίχοι γαμάνε και δέρνουν και το Mechanical Animals, εν τέλει, δεν θα μπορούσε να λείπει από αυτή την λίστα.

4. Τherapy-Troublegum (1994)
Σίγουρα όχι από τις μεγαλύτερες μπάντες των '90s. Σίγουρα όμως ένας από τους μεγαλύτερους δίσκους της συγκεκριμένης δεκαετίας. Οι Therapy έφτασαν πολύ νωρίς στο ανώτερο επίπεδο που θα μπορούσαν να φτάσουν και όλα τα υπόλοιπα άλμπουμ τους, αν και καλά ορισμένα από αυτά, έμοιαζαν πολύ λίγα μπροστά σε αυτή την δισκάρα. Δίσκος που ακούς μονοκόμματα χωρίς να διακόψεις ούτε μια στιγμή, το Troublegum αποτελεί "κόλλημα" και δίκαια κερδίζει μια θέση στην πρώτη τετράδα της λίστας.

3. Tool-Aenima (1996)
Tι είδους μουσική παίζουν οι Τool; Και από ποιο συγκρότημα έχουν επηρεαστεί περισσότερο; Η απάντηση είναι πως η μουσική των Tool δεν μπορεί να χαρακτηριστεί με μια συγκεκριμένη ονομασία ενώ στην πραγματικότητα οι Tool δεν έχουν επηρεαστεί ΣΟΒΑΡΑ από καμία μπάντα. Είναι από τα συγκροτήματα που επηρεάζουν τα ίδια άλλες μπάντες. Όλες αυτές οι διαπιστώσεις γίνονται αν ακούσεις τα "Aenima" και "Lateralus", δύο από τους σημαντικότερους δίσκους που μπορεί να ακούσει άνθρωπος. Το "Aenima" ωστόσο είναι μισό κλικ καλύτερο και ένα κλικ πιο πρωτοποριακό από το "Lateralus" οπότε κερδίζει την μάχη και μπαίνει στην λίστα. Δεν ξέρω αν οι Tool είναι όντως το καλύτερο συγκρότημα που γνώρισε η γενιά μου είναι όμως σίγουρα το πιο πρωτοποριακό. Και το "Αenima" είναι η μεγαλύτερη απόδειξη...

2. Smashing Pumpkins-Mellon Collie and the infinite sadness (1995)
Μια γιορτή του ροκ! Ένας τρελός συνδιασμός διαφορετικών μελωδιών και συναισθημάτων. Οι Smashing Pumpkins με έναν διπλό δίσκο αποδεικνείουν ότι είναι μια από τις μεγαλύτερες μπάντες της φουρνιάς τους. Τα "οργισμένα" κομμάτια δίνουν την θέση τους στα "συναισθηματικά", ο Βilly Corgan και η παρέα του δημιουργούν ότι πιο μεγαλειώδες έβγαλαν ποτέ τόσο μαζί όσο και μόνοι τους και το "Mellon Collie and the infinite sadness" κερδίζει μια θέση στους πιο σημαντικούς δίσκους της ιστορίας του ροκ.

1. Pixies-Surfer Rosa (1989)
Δίσκος από άλλο πλανήτη! Έτσι απλά... Λες και τον έχουν δημιουργήσει εξωγήινοι που πέρασαν για λίγο από την Γη, ξενέρωσαν, ειρωνεύτηκαν λίγο την κατάσταση μέσω του δίσκου αυτού και μετά την έκαναν. Οι Pixies στον πρώτο δίσκο της καριέρας τους μας αφήνουν κανονικά μαλάκες και με ξυραφένιες κιθάρες, ειρωνικούς στίχους, βαριεστημένα αλλά γαμηστερά φωνητικά δεν υπογράφουν απλά έναν δίσκο. Δημιουργούν μια ολόκληρη σκηνή. Ρωτήστε και τον Kurt Cobain... Ότι και να πει κανείς για αυτήν την δισκάρα θα είναι λίγο. Η ψυχοπάθειά του, η προστυχιά του, η ειρωνεία του, η μουσική του μεγαλοφυΐα, όλα μαζί συνθέτουν ένα αριστούργημα.